Vergeet de polonaise en de vrolijke carnavalskrakers van eigen bodem. In de Alpen gaat het er eind januari en begin februari een stuk ruiger aan toe. Tijdens de Fasnacht-tradities veranderen Oostenrijkse dorpen in het decor van een eeuwenoude strijd tussen de winter en de lente. Maak kennis met de 'wilde' kant van de Oostenrijkse cultuur: een wereld van handgesneden houten maskers, zware bellen en mysterieuze figuren.
Terwijl in Wenen de balzalen vollopen voor de elegante wals, trekken de mannen in de dorpen van Tirol en het Salzkammergut hun meest indrukwekkende kostuums aan. Voor de buitenstaander ziet het er soms bijna angstaanjagend uit, maar voor de Oostenrijker is de Fasnacht bittere ernst: de winter moet verjaagd worden, zodat de lente kan beginnen.
De strijd tussen licht en donker
De kern van de Oostenrijkse Fasnacht is de symboliek. Bijna elke figuur die je ziet, vertegenwoordigt een element uit de natuur of de maatschappij. De meest iconische strijd is die tussen de 'Mooi-perchten' (die de lente en vruchtbaarheid symboliseren) en de 'Schiach-perchten' (de lelijke figuren die de boze wintergeesten vertegenwoordigen).
De bekendste figuren die je in veel Tiroler dorpen tegenkomt, zijn de Scheller en de Roller:
-
De Roller: een elegante, bijna vrouwelijke figuur met kleine belletjes die de lente aankondigt. Hij voert een vrolijke dans uit.
-
De Scheller: de tegenhanger, vaak met een imponerend houten masker en enorme koebellen om zijn middel. Met luid kabaal probeert hij de kou en de geesten van de winter te verdrijven.
Waar moet je zijn? De 'Grote Vier'
Sommige van deze tradities zijn zo uniek dat ze op de Werelderfgoedlijst van UNESCO staan. Omdat deze optochten vaak enorm veel voorbereiding vergen, vinden de allergrootste evenementen vaak maar eens in de drie tot vijf jaar plaats. Maar vrees niet: er is elk jaar genoeg te beleven.
-
Imst (Schemenlaufen): misschien wel de meest beroemde. Het spektakel van de honderden Scheller en Roller in Imst is wereldberoemd.
-
Telfs (Schleicherlaufen): Hier draait het om de Schleicher, figuren met enorme hoofddeksels versierd met bloemen en poppen.
-
Nassereith (Schellerlaufen): Bekend om de prachtige zijden kostuums en de artistieke maskers die vaak generaties lang in de familie blijven.
-
Bad Aussee (Flinserln): In het Salzkammergut gaat het er iets verfijnder aan toe met de kleurrijke en met lovertjes versierde Flinserln, die snoepgoed uitdelen aan de kinderen.
Het vakmanschap achter het masker
Wat deze traditie echt bijzonder maakt, is de ambacht. Een echt Fasnacht-masker (Larve) wordt met de hand gesneden uit lindenhout of dennenhout. Het is een erezaak voor een deelnemer om een uniek masker te dragen dat karakter uitstraalt. In veel dorpen zijn er speciale musea waar je deze kunstwerken het hele jaar door kunt bewonderen, zoals het Noaflhaus in Telfs.
Wist je dat? Bij de écht traditionele optochten mogen uitsluitend mannen deelnemen. Zelfs de vrouwenrollen worden vaak door jonge mannen met fijngesneden maskers gespeeld. Een traditie die soms ter discussie staat, maar waar de dorpsgemeenschappen nog vurig aan vasthouden.
Praktisch: Fasnacht bezoeken
Wil je zelf de magie van Fasching ervaren?
-
Check de kalender: De meeste grote optochten vinden plaats tussen eind januari en Faschingsdienstag (de dag voor Aswoensdag).
-
Wees er vroeg bij: de dorpen lopen tijdens de optochten letterlijk over. Kom op tijd voor een goed plekje langs de route.
-
Kleed je warm aan: Je staat vaak urenlang in de kou, maar de sfeer (en de nodige schnaps) houdt je wel warm!
