De Hollandse meesters van de Alpen: op zoek naar de ‘Oranje-connectie’ in Oostenrijk

Wie door de straten van Wenen of Innsbruck wandelt, voelt aan alles de grandeur van het Habsburgse rijk. Maar wist je dat er onder die Oostenrijkse barok een verrassend Hollands fundament ligt? In de tijd dat de keizers in Wenen ook de scepter zwaaiden over de Lage Landen, reisden niet alleen legers, maar ook kunstenaars, architecten en diplomaten over en weer. We gaan op zoek naar de verborgen sporen van de Nederlanden in de Alpen.

Wenen: een stukje Amsterdam aan de Donau

De grootste schatkamer van de gedeelde geschiedenis vinden we in het Kunsthistorisches Museum in Wenen. Hier hangt een van de grootste collecties van Pieter Bruegel de Oude ter wereld. Hoe die daar terechtkwamen? De Habsburgse landvoogden in Brussel waren dol op de Vlaamse en Hollandse meesters en stuurden de beste werken als prestigieuze cadeaus naar het keizerlijke hof in Wenen.

• Tip: Zoek in de binnenstad naar het Paleis van de Nederlanden (het huidige gebouw van de Nederlandse ambassade), een plek waar diplomatie en historie al eeuwen samenkomen.

Innsbruck: De 'Hollandse' pracht van de Hofburg

Innsbruck was de favoriete residentie van keizer Maximiliaan I, de man die door zijn huwelijk met Maria van Bourgondië de Nederlanden binnen het Habsburgse rijk bracht. In de Hofkirche (de 'Schwarzmander-Kirche') zie je deze verbintenis in brons gegoten. Tussen de reusachtige standbeelden die zijn graf bewaken, staan diverse figuren die de directe link vormen tussen de Alpen en de Lage Landen.

Architectuur en de invloed van de Oranjeroute

Hoewel de meeste overeenkomsten met de Oranjes vooral in Duitsland te zien zijn, loopt de culturele invloed door tot diep in Oostenrijk. Denk aan de invloed van Nederlandse vestingbouwers die hielpen bij het versterken van Oostenrijkse steden, of de barokarchitectuur in Salzburg die subtiele kenmerken leent van de Noord-Europese stijlen uit die tijd.